Uprawa soi krok po kroku – praktyczny poradnik dla rolnika

Soja to jedna z najważniejszych roślin białkowych na świecie. Zajmuje trzecie miejsce po pszenicy i kukurydzy pod względem powierzchni upraw. W Polsce wciąż jest niedoceniana, mimo że rocznie zużywa się około 2,5 mln ton śruty sojowej, głównie z importu. To pokazuje, jak duży potencjał ma krajowa produkcja soi i jak dużą szansą może być dla gospodarstw. Uprawa soi to nie tylko możliwość uzyskania dobrego dochodu, ale także realny wpływ na poprawę jakości gleby i ograniczenie kosztów nawożenia.

Dlaczego warto uprawiać soję?

Soja to roślina, która daje podwójne korzyści: plon i poprawę stanowiska.

Jej największe zalety to:

• wiązanie azotu z powietrza dzięki symbiozie z bakteriami brodawkowymi,
• pozostawianie w glebie od 40 do 80 kg N/ha,
• poprawa struktury gleby dzięki silnemu systemowi korzeniowemu,
• ograniczenie nawożenia mineralnego,
• bardzo dobra roślina przedplonowa,
• wysoka wartość białkowa nasion.

Soja realnie obniża koszty nawożenia kolejnych upraw i poprawia żyzność gleby.

Nawożenie soi – jak przygotować stanowisko?

Podstawą nawożenia soi jest fosfor, potas i magnez. Azot zwykle nie jest potrzebny, bo roślina sama go pozyskuje z atmosfery.

Średnie zalecenia:

• 40–50 kg/ha P₂O₅
• 60–80 kg/ha K₂O

Dodatkowo warto stosować mikroelementy:

• bor,
• molibden,
• cynk,
• siarkę.

Nie stosuje się:

• miedzi (blokuje rozwój brodawek),
• manganu (toksyczny dla bakterii),
• obornika i gnojowicy (za dużo azotu).

Azot można rozważyć tylko wtedy, gdy brodawki się nie tworzą i rośliny żółkną.

Szczepienie nasion – obowiązkowy element

Jeśli soja nie była wcześniej uprawiana na danym polu, trzeba zastosować inokulant z bakteriami Bradyrhizobium japonicum.

Najważniejsze zasady:

• szczepienie wykonuje się tuż przed siewem,
• unika się słońca i wysokiej temperatury,
• szczepionkę przechowuje się w suchym, ciemnym miejscu poniżej 25°C,
• woda do przygotowania nie może być chlorowana,
• siewnik musi być dokładnie oczyszczony z pozostałości zapraw.

Około połowy czerwca warto sprawdzić korzenie. Widoczne brodawki oznaczają, że wszystko działa prawidłowo.

Odchwaszczanie – klucz do wysokiego plonu

Soja na starcie rośnie wolniej niż wiele chwastów, dlatego pierwsze tygodnie są decydujące.

Najczęściej stosuje się:

• herbicydy przedwschodowe i powschodowe,
• mechaniczne pielenie i bronowanie,
• 2 zabiegi mechaniczne w pierwszych 4–6 tygodniach,
• regularne lustracje pola.

Zaniedbane odchwaszczanie praktycznie zawsze oznacza spadek plonu.

Choroby i szkodniki

W uprawie soi mogą pojawić się m.in.:

• zgnilizna twardzikowa,
• bakteryjne plamistości,
• septorioza,
• cerkosporioza,
• mączniak rzekomy.

Ze szkodników największe znaczenie mają:

• mszyce,
• oprzędziki,
• rusałka osetnik.

Ochronę wykonuje się tylko w razie realnego zagrożenia i zgodnie z aktualną rejestracją środków.

Wrażliwość na suszę

Soja jest bardzo wrażliwa na brak wody, szczególnie:

• w czasie kwitnienia,
• podczas zawiązywania strąków,
• w trakcie nalewania nasion.

Największe zapotrzebowanie na wodę przypada na okres od czerwca do sierpnia. Susza w tym czasie może bardzo mocno ograniczyć plon.

Zbiór soi

Zbiór przypada zwykle od września do końca października.
Objawy dojrzałości:

• liście opadają,
• rośliny żółkną,
• nasiona „grzechoczą” w strąkach.

Parametry zbioru:

• wilgotność: 14–20%,
• obroty bębna: 400–600 obr./min,

Do magazynowania:

• wilgotność maks. 13%,
• przy długim przechowywaniu najlepiej 12%,
• przy bardzo długim nawet 9%.

Gdzie kupić nasiona soi?

Kwalifikowane nasiona soi najlepiej kupować w sprawdzonym sklepie z materiałem siewnym. W naszym sklepie internetowym dostępne są kwalifikowane nasiona soi Sussex. 

Podsumowanie

Soja to uprawa, która:

• daje wysokiej jakości białko,
• poprawia żyzność gleby,
• ogranicza zużycie nawozów azotowych,
• zwiększa opłacalność gospodarstwa.

Coraz więcej gospodarstw w Polsce pokazuje, że soja świetnie radzi sobie w naszych warunkach. To jedna z najbardziej perspektywicznych roślin w nowoczesnym rolnictwie.